معرفی سماق هوراند

در دامنههای سرسبز هوراند، میان بادهای خنکی که از قره داغ میوزند، درختی میروید که ثمرش نه ترشِ صرف، که طعم خاطرات یک سرزمین است. سماق هوراند، فراتر از یک چاشنی، هویت کشاورزیِ در دلِ صخرههاست؛ جایی که هر دانهاش از دل آهکی خاک، آهنگی از تلخی و شیرینیِ متعادل را بیرون میکشد. برخلاف سماقهای معمولی، رنگِ این گونه، سرخِ شرابیِ سوخته است، گویی غروبهای ممتد بر آن نشسته باشد. روش سنتیِ کوبیدنِ آن با دستاسهای بازالتی، بافتی زبر و عطری دودی به آن میبخشد که در کارخانهها ناپدید میشود. مردان هوراند، در آیینی کهن، شاخهها را با کاردهای هلالی میبرند و زنان در سبدهایی از چوبِ گردو میچینند. جالب اینکه سماقِ این منطقه هرگز کاملاً خشک نمیشود؛ رطوبتی نهان را حفظ میکند که روی کباب، جرقهای از طراوت میزند. اهالی معتقدند این گیاه از عرقِ سنگها میزید و به همین دلیل، در آشهای محلی، طعمی از کوههای آتشفشانی را تداعی میکند. در طب سنتی منطقه، جوشانده آن را نه برای اسیدیته معده، که برای تسکین دردِ دوری از وطن مینوشند. متأسفانه به دلیل برداشت بیرویه و تغییر اقلیم، نسل این سماقِ یگانه رو به فراموشی است، و امروز یافتنش چون یافتن مرواریدی در شکافِ صخرهها دشوار شده است. شاید بهزودی تنها در افسانهها بماند، همان افسانه هایی که میگویند طعمِ واقعیِ هوراند را فقط کسی میچشد که در میان بادهایش قدم زده باشد.